x
logo

PYTANIA I ODPOWIEDZI

PYTANIA I ODPOWIEDZI

Jakie będą korzyści z realizacji inwestycji?

Celem inwestora – Polskich Sieci Elektroenergetycznych – jest dbanie o bezpieczeństwo energetyczne oraz zapewnienie sprawnej i niezawodnej pracy infrastruktury przesyłowej w całej Polsce. Nowe linie powstają wyłącznie tam, gdzie są niezbędne i wtedy, gdy jest to konieczne, np. gdy do sieci przesyłowej trzeba podłączyć źródło wytwórcze, takie jak farma wiatrowa lub nowy blok elektrowni. Również wówczas, gdy w danym regionie zapotrzebowanie odbiorców na energię elektryczną zwiększa się na tyle, że dotychczas istniejące linie nie są w stanie go zaspokoić, lub gdy konieczne jest zwiększenie bezpieczeństwa zasilania danego regionu Polski. Dzięki liniom najwyższych napięć, energia elektryczna produkowana przez źródła wytwórcze, trafia do sieci lokalnych dystrybutorów, a za ich pośrednictwem do przedsiębiorstw i gospodarstw domowych.

Budowa stacji Praga i linii kablowych jest ściśle powiązana z modernizacją Elektrociepłowni Żerań. Dzięki tej inwestycji moc wyprowadzona z Ec Żerań zostanie przekazana do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.

Druga korzyść to stabilne zasilanie. Obecnie tylko stacja Miłosna znajduje się w prawobrzeżnej części Warszawy i bezpośrednio zasila ten obszar miasta. Linie i stacja zostaną powiązane z istniejącą siecią przesyłową, co przyniesie wzrost pewności zasilania prawobrzeżnej części stolicy oraz dużej części Mazowsza.

Czym jest Krajowy System Elektroenergetyczny i do czego służy?

Krajowy System Elektroenergetyczny składa się – w uproszczeniu – z trzech elementów: źródeł wytwórczych, sieci przesyłowej i sieci dystrybucyjnej. Energii, która powstaje w elektrowniach czy farmach wiatrowych, nie można wyprodukować na zapas i zmagazynować. To oznacza, że w każdej godzinie doby, każdego dnia roku, trzeba jej wyprodukować i przesłać do odbiorców tyle, ile w danej chwili zużywają. Jest ona dostarczana za pomocą sieci przesyłowej i dystrybucyjnej. Ta druga jest najbliżej nas. To słupy i linie średnich i niskich napięć, które widzimy codziennie np. przy ulicach. Należą do lokalnych operatorów dystrybucyjnych. Sieć dystrybucyjna jest blisko 50 razy dłuższa niż sieć przesyłowa i liczy ponad 800 tysięcy kilometrów.

Zanim jednak produkowana w elektrowniach energia trafi do sieci dystrybucyjnych, musi pokonać wiele kilometrów, które zwykle dzielą odbiorców od elektrowni. Do transportu energii elektrycznej na duże odległości służą linie przesyłowe. W przypadku inwestycji PSE na warszawskim Żeraniu mamy do czynienia z sytuacją nietypową: nowe źródło energii, z którego trzeba wyprowadzić moc do sieci dystrybucyjnej, powstaje w środku miasta. Dlatego PSE musiało sięgnąć po rozwiązania, które zarówno w Polsce, jak i na świecie, stosuje się w sytuacjach, w których z uwagi na gęstą zabudowę mieszkaniową albo sąsiedztwo z nietypową infrastrukturą, niemożliwe jest wybudowanie „klasycznej” infrastruktury przesyłowej. Wówczas stosuje się podziemne połączenie kablowe.

Dlaczego na warszawskiej Białołęce zastosowane zostaną podziemne linie kablowe, a nie linia napowietrzna?

Linie najwyższych napięć wyjątkowo rzadko powstają na terenach miejskich, ponieważ stacje NN lokalizowane są najczęściej na obrzeżach miast. W przypadku inwestycji PSE na Białołęce mamy do czynienia z sytuacją nietypową: źródło energii, z którego trzeba wyprowadzić moc do sieci dystrybucyjnej – nowy blok gazowo-parowy w Ec Żerań – powstaje w obszarze zurbanizowanym. Dlatego PSE musiało sięgnąć po podziemne połączenie kablowe. Jest to rozwiązanie, które zarówno w Polsce jak i na świecie stosuje się w sytuacjach, w których z uwagi na gęstą zabudowę albo sąsiedztwo z nietypową infrastrukturą – jak np. gęsta sieć kolejowa – niemożliwa jest budowa „klasycznej” infrastruktury przesyłowej.

Nowe linie 220 kV będą miały długość ok. 4,2 km i zostaną poprowadzone pod ziemią. Aż 30% ich długości będzie wykonane metodami bezwykopowymi, co pozwoli na zredukowanie do minimum ingerencji w istniejące zagospodarowanie terenu.

Jak wyznaczono trasę linii kablowych 220 kV łączących SE Praga z wcięciem do linii napowietrznej 220 kV relacji Miłosna – Mory?

Znalezienie przebiegu dla linii elektroenergetycznej biegnącej przez duże miasto jest prawdziwym wyzwaniem. Celem inwestora i wykonawcy było wyznaczenie technicznie wykonalnej trasy, która w możliwie maksymalnym stopniu uwzględni interesy mieszkańców i innych zainteresowanych stron. Ponieważ tylko dokładna znajomość obszaru pozwala na zaprezentowanie odpowiedniej propozycji przebiegu, w pierwszej kolejności szczegółowo rozpoznano lokalne uwarunkowania i ograniczenia terenu.

Linie zlokalizowano w większości na obszarach przemysłowych i poprzemysłowych oraz terenach kolejowych – w dużej części zamkniętych dla mieszkańców. Pierwotna trasa linii elektroenergetycznych, po analizach projektantów, została zmieniona tak, aby przebiegała z dala od terenów rekreacyjnych, w tym przyszłego Parku Żerańskiego. Pozwoliło to uwolnić te tereny dla dzielnicy i mieszkańców oraz wyznaczyć możliwie najmniej inwazyjny przebieg trasy linii. Został on uzgodniony z podmiotami zarządzającymi działkami na trasie linii – w tym drogami, terenami kolejowymi i obszarami przyszłych inwestycji.

Po wyprowadzeniu z budynku rozdzielni 220 kV SE Praga, trasa linii biegnie w kierunku wschodnim, przez tereny należące do Ec Żerań. Następnie krzyżuje ul. Modlińską. Skrzyżowanie wykonane zostanie metodą przewiertu sterowanego, co pozwoli na bezkolizyjne ułożenie projektowanych kabli pod jezdniami i istniejącą siecią podziemną oraz zminimalizowanie ograniczeń w ruchu pojazdów na ul. Modlińskiej. Przewiert rozpocznie się na terenie parkingu przy Ec Żerań i zostanie poprowadzony do niezabudowanej działki, po północnej stronie centrum handlowego.

Dalej trasa przebiega po terenie sąsiadującym z centrum handlowym tak, aby zminimalizować ograniczenia w przyszłym zagospodarowaniu terenu.

Następnie trasa krzyżuje tory kolejowe prowadzące do Ec Żerań. Skrzyżowanie zostanie wykonane metodą przewiertu sterowanego. Zgodnie z przepisami, skrzyżowania linii elektroenergetycznych z liniami kolejowymi powinny być wykonane po najkrótszej trasie, z zaleceniem stosowania kąta zbliżonego do 90°. Trasa linii została zaprojektowana z uwzględnieniem tych wymagań. Układanie linii kablowych metodą przewiertu sterowanego na skrzyżowaniach z torami nie będzie naruszało stateczności podtorza oraz nie będzie miało negatywnego wpływu na bezpieczeństwo ruchu kolejowego.

Za torami kolejowymi trasa linii biegnie w pobliżu Kanału Żerańskiego – prowadzona jest równolegle do istniejącej drogi betonowej, przy granicy działek, wzdłuż zakładu produkcyjnego. Pas technologiczny linii kablowych przylega do pasa drogowego. Taki wybór trasy minimalizuje przyszłe ograniczenia w zagospodarowaniu terenów przyległych do Kanału.

Po przejściu przez tereny w pobliżu terenu Kanału Żerańskiego linie przekraczają przylegające do nich tereny kolejowe i drogi wewnętrzne, a następnie są prowadzone w pasach terenu pomiędzy torami.

Na dalszej trasie linie kablowe krzyżują Kanał Żerański i ul. Płochocińską. Skrzyżowanie zostanie wykonane metodą przewiertu sterowanego prowadzonego na znacznej głębokości, dzięki czemu inwestycja nie wpłynie na pogorszenie warunków wodnych Kanału ani nie spowoduje ograniczeń w ruchu drogowym na ul. Płochocińskiej.

Za ul. Płochocińską trasa przebiega w dalszym ciągu po terenach kolejowych, w klinie między torami. Ze względu na brak wystarczającej ilości miejsca, trasa ponownie krzyżuje tory, a następnie przebiega poza działkami kolejowymi. Na odcinku około 500 m biegnie przez tereny wzdłuż granicy działek kolejowych, aż do punktu połączenia z istniejącą linią napowietrzną, słupa stojącego na zamkniętych terenach kolejowych.

Jaki jest wpływ linii na zajmowane nieruchomości, sposób ich wykorzystania i pokrycie szatą roślinną?

Dla prawidłowej obsługi linii elektroenergetycznych konieczne jest wyznaczenie tzw. pasa technologicznego. Jest to teren zapewniający właścicielowi infrastruktury – Polskim Sieciom Elektroenergetycznym – nie tylko wybudowanie linii, ale także możliwość dokonywania okresowych konserwacji, ewentualnych modernizacji oraz napraw w przypadku awarii.

Gdyby linia była budowana w technologii napowietrznej, wyznaczony pas technologiczny miałby ok. 50 m szerokości, a konieczna wycinka drzew zostałaby przeprowadzona w pasie szerokości ok. 23 m.

W przypadku dwóch projektowanych linii kablowych SE Praga – linia Miłosna-Mory, na całej długości szerokość pasa technologicznego wynosić będzie minimum 6 m (1 m pomiędzy osiami linii + po 2,5 m w każdą stronę od skrajnych linii) i maximum 10 m.

Na terenach zadrzewionych – ze względów bezpieczeństwa – konieczne będzie wykonanie wycinki w pasie 12 m (2*6 m). Ponieważ linie wyprowadzające moc z elektrowni nie mogą być narażone na uszkodzenie przez systemy korzeniowe – pas ten będzie musiał pozostać niezadrzewiony.

Jak będzie wyglądała wycinka drzew w związku z budową linii kablowych 220 kV od SE Praga do nacięcia istniejącej linii Miłosna – Mory?

W procesie projektowania trasy linii kablowych uwzględniono nie tylko konieczność krzyżowania licznej w terenie zurbanizowanym infrastruktury i związane z tym wyzwania techniczne. Brano również pod uwagę możliwie jak największe oddalenie od terenów zamieszkanych i rozwijających się w tym kierunku oraz kwestie związane z oddziaływaniem na obecne i przyszłe funkcje rekreacyjne terenu.

W efekcie zdecydowano o przeprowadzeniu linii kablowych głównie przez tereny kolejowe. Pozwoliło to ograniczyć ingerencję w obszar po zachodniej stronie Portu Żerańskiego, który dzięki temu nie będzie musiał podlegać wycince, a plany – związane m.in. z utworzeniem Parku Żerańskiego – nie zostaną w żaden sposób utrudnione.

Niemniej, na wytyczonej trasie linii kablowych, w tym na terenach PKP, w sąsiedztwie torów kolejowych, także występują zadrzewienia i zakrzewienia.

Zaplanowanie linii w technologii kablowej (zakopanie jej w ziemi) pozwoliło na ograniczenie pasa technologicznego, a tym samym wycinki drzew do 6 m od osi linii. Na potrzeby budowy linii kablowych konieczne jest więc przeprowadzenie wycinki w pasie 12 m. Obszar ten został szczegółowo zbadany. Po przeprowadzonych badaniach dendrologicznych i analizie brakarskiej ustalono, że niezbędne jest uzyskanie decyzji administracyjnej zezwalającej na usunięcie 407 drzew (585 pni).

Ponad 60% drzew (259 szt. i 369 szt. pni), znajduje się na działkach stanowiących tereny kolejowe, niedostępne dla mieszkańców Białołęki.

Wśród zinwentaryzowanych drzew ok. 40% stanowi robinia akacjowa – jest jej 153 szt. (239 pni). Pozostałe drzewa (254 szt., 346 pnie) to przede wszystkim: topole czarne (84 szt.), sosny zwyczajne (55 szt.) i dęby szypułkowe (43 szt.). Inne to: 28 topoli białych, 12 klonów jesionolistnych, 10 brzóz brodawkowatych, 6 klonów zwyczajnych, 6 świerków pospolitych, 3 głogi jednoszyjkowe, 2 topole kanadyjskie, 1 cis pospolity, 1 morwa biała, 1 oliwnik wąskolistny, 1 wierzba biała oraz 1 wierzba krucha.

Wycinka będzie realizowana zgodnie z wymogami formalno-prawnymi, pod nadzorem przyrodników.

Jakie działania kompensacyjne zostaną przeprowadzone w związku z wycinką drzew podczas budowy linii kablowych 220 kV od SE Praga do nacięcia istniejącej linii Miłosna – Mory?

Dla zrekompensowania wpływu budowy na środowisko naturalne, we współpracy z Urzędem Dzielnicy Białołęka, opracowano wstępną propozycję planu nasadzeń zastępczych. Będzie ona przedmiotem konsultacji ze stroną społeczną.

Kierując się walorami przyrodniczymi i dbałością o okoliczny ekosystem, zaproponowano nasadzenie dużych sadzonek wiśni, klonów, jarzębów, lip, dębów i topoli. Nowe drzewa i krzewy zostaną zasadzone przede wszystkim w pobliżu niezbędnej wycinki, ale też w innych lokalizacjach wskazanych przez dzielnicę.

Zaproponowano, że po realizacji inwestycji wykonawca zasadzi 624 drzewa. 554 drzewa – wiśnie, klony, jarzęby i lipy – zostaną zlokalizowane w miejscu wycinki, wzdłuż linii kablowych. Rozpatrywane jest przeniesienie części z tych nasadzeń na tereny Przedszkola nr 428 oraz Szkoły Podstawowej nr 118 przy ulicy Myśliborskiej.

Dodatkowo poza terenem inwestycji, na działkach wskazanych przez Urząd Dzielnicy, wykonawca zasadzi 50 dębów szypułkowych: 7 dębów w parku kieszonkowym w sąsiedztwie Szkoły Podstawowej nr 112 przy ul. Zaułek, 10 dębów przy nowej szkole przy ul. Warzelniczej/Hemara i 33 dęby w okolicach mostu gen. Stefana Grota-Roweckiego. Ponadto, wraz z dębami, przy moście zostanie posadzonych 20 topoli. Sadzonki będą duże – dęby będą miały obwód min. 16-18 cm, inne drzewa – min. 14 cm.

W zamian za wycinkę roślin niewymagających decyzji wykonawca zaproponował posadzenie 1000 krzewów ligustru zimozielonego, który zgodnie z wytycznymi Urzędu Dzielnicy Białołęka ma zostać wykorzystany na terenie szkoły przy ul. Warzelniczej/Hemara.

Czy działania kompensacyjne mogą jeszcze ulegać zmianom?

Kwestia proponowanych do nasadzenia gatunków i odmian drzew, ich parametrów jakościowych – zgodnych ze standardami kształtowania Zieleni Warszawy – oraz dostępnego miejsca wykonania nasadzeń, była przedmiotem uzgodnień z Dzielnicą Białołęka.

Jeśli mieszkańcy w ramach konsultacji społecznych zgłoszą propozycje zmian – zostaną one oczywiście przeanalizowane wspólnie z przedstawicielami Wydziału Ochrony Środowiska w Urzędzie Dzielnicy Białołęka.

Czy inwestycja będzie realizowana wyłącznie na nieruchomościach publicznych, czy także na działkach prywatnych?

Zdecydowana większość trasy linii elektroenergetycznych została zaprojektowana na gruntach publicznych / instytucjonalnych. Liczba działek prywatnych jest niewielka. Inwestor sporządził tzw. operaty szacunkowe dla każdej nieruchomości, która jest położona na trasie planowanej linii. Dokumenty te stanowią podstawę do określenia wysokości wynagrodzenia i odszkodowania, jakie oferowane będzie każdemu właścicielowi z tytułu ustanowienia tzw. służebności przesyłu.

Służebność to instrument prawny służący do regulowania relacji pomiędzy inwestorem, a właścicielem nieruchomości, na której przedsiębiorstwo zamierza wybudować infrastrukturę przesyłową. Przepisy o służebności przesyłu regulują, co i w jakiej lokalizacji może wybudować na prywatnej nieruchomości firma, która z niej korzysta. Dzięki służebności możliwe jest również prowadzenie w przyszłości prac eksploatacyjno-remontowych.

Z tytułu ustanowienia służebności przesyłu wypłacane jest jednorazowo wynagrodzenie i odszkodowanie. Umowa służebności zawierana jest w formie aktu notarialnego i jest wpisywana do księgi wieczystej nieruchomości.

Czy inwestycja jest bezpieczna dla życia i zdrowia mieszkańców?

Tak. Po pierwsze – infrastruktura przesyłowa funkcjonuje na świecie od kilkudziesięciu lat. Prowadzone w tak długim czasie międzynarodowe badania jednoznacznie dowodzą, że obecność linii najwyższych napięć i wpływ towarzyszących im pól elektromagnetycznych na ludzi jest „całkowicie pomijalny”. Po drugie – linie elektroenergetyczne 220 kV od SE Praga do linii Miłosna – Mory zostały zaprojektowane w większości na terenach kolejowych, w tym terenach zamkniętych – niedostępnych dla mieszkańców.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2010 nr 213 poz. 1397 z późn. zm.), inwestycja realizowana w technologii kablowej nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – co potwierdził Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie wydając odpowiednie postanowienie w tym zakresie.

Na kiedy planowane jest rozpoczęcie i zakończenie prac budowlanych?

Prace na stacji Praga, przy Ec Żerań, rozpoczęły się w 2018 r. Drugim elementem przedsięwzięcia jest budowa linii kablowych. Jej rozpoczęcie planowane jest na przełomie roku 2020 i 2021. Przewidywany termin zakończenia prac budowlanych to 31 grudnia 2021.

Jak będą prowadzone prace budowlane?

Technologia oraz specyfika układania linii kablowych nie wymaga zastosowania skomplikowanych technik budowlanych. Kable będą układane na głębokości minimum 1,8 m. Wykopy pod rowy kablowe będą wykonywane przy pomocy sprzętu mechanicznego (koparki, wywrotki), przewierty sterowane będą wykonywane przy pomocy specjalnych wiertnic. Ruch maszyn budowlanych na odcinkach wykonywanych metodą wykopów otwartych będzie się odbywał w pasie o szerokości ok. 20 m (po ok. 10 m od osi linii). Masy ziemi powstałe podczas wykonywania wykopów zostaną częściowo użyte do ich zasypania. Po zakończeniu budowy teren w miejscach wykonywanych prac zostanie przywrócony do stanu pierwotnego. Odcinki trasy linii wykonywane przy pomocy przewiertów sterowanych nie będą wymagały wykonywania wykopów wzdłuż trasy linii, a jedynie w punktach startowych i końcowych wykonywanych przewiertów.

Jaki jest stan formalno-prawny inwestycji? Jakie pozyskano uzgodnienia i decyzje?

Dla stacji elektroenergetycznej Praga uzyskano wszystkie niezbędne decyzje i pozwolenia – i od 2018 r. przy Modlińskiej, w sąsiedztwie Ec Żerań, trwają prace budowlane.

Aktualnie trwają prace formalno-prawne mające na celu uzyskanie pozwolenia na budowę dla linii kablowych 220 kV od SE Praga do nacięcia istniejącej linii napowietrznej relacji Miłosna – Mory. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zdecydował, że realizowane przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Uzyskano już decyzje Wojewody Mazowieckiego oraz Prezydenta m.st. Warszawy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Uzyskano pozwolenie wodno-prawne. W związku z tym, że duża część trasy przebiega przez tereny kolejowe, przeprowadzono uzgodnienia ze spółkami PKP. Uzgodniono tzw. skrzyżowania z inną infrastrukturą z podmiotami, które nią zarządzają (Polska Spółka Gazownictwa, Veolia Energia Warszawa, Zarząd Dróg Miejskich, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, Orange, Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, innogy Stoen Operator, Gaz-System, PGNiG Termika). Prowadzone są rokowania z właścicielami nieruchomości.

Jak będzie przebiegał planowany proces informacyjno-konsultacyjny? Czy mieszkańcy Białołęki mogą zgłosić swoje opinie w sprawie inwestycji?

Oczywiście – traktujemy mieszkańców i organizacje społeczne jak partnerów. Projektując trasę linii elektroenergetycznych staraliśmy się w największym możliwym stopniu uwzględnić potrzeby społeczności lokalnej. Dlatego zdecydowano o poprowadzeniu linii w technologii kablowej, poza terenami zamieszkanymi i rekreacyjnymi – w większości w pasie infrastruktury kolejowej. Zaprojektowany przebieg linii uzgodniliśmy z podmiotami zarządzającymi działkami na trasie linii – w tym drogami, terenami kolejowymi i obszarami przyszłych inwestycji. Natomiast z Urzędem Dzielnicy Białołęka opracowaliśmy wstępną propozycję nasadzeń, poddawaną konsultacjom społecznym.

Na tym etapie inwestor i wykonawca są otwarci na kontakt z mieszkańcami i organizacjami społecznymi. Jednakże obowiązujący zakaz zgromadzeń uniemożliwia organizowanie spotkań konsultacyjno-informacyjnych. Chcąc zapewnić stronie społecznej udział w procesie konsultacyjnym i przekazać wyczerpujące informacje o przebiegu inwestycji, PSE wprowadzają alternatywne rozwiązania w komunikacji społecznej, takie jak interaktywna mapa, nagranie z przelotu dronem nad trasą linii i wywiady wideo z ekspertami. Dzięki temu możliwe będzie utrzymanie ciągłości komunikacji oraz zapewnienie mieszkańcom Białołęki w tych trudnych warunkach możliwości zgłaszania merytorycznych uwag i opinii.

Od 31 sierpnia do 21 września zbieramy pytania, komentarze, opinie dotyczące inwestycji oraz uwagi i wnioski do koncepcji działań kompensacyjnych. W październiku planowane jest opublikowanie podsumowania tego procesu.